Artvin

yorum yok
16 okuma
18 Eylül, 2016

artvin

Artvin ili, Türkiye Cumhuriyeti’nin Karadeniz Bölgesi’nin Doğu Karadeniz Bölümü’nde yer alan, Karadeniz’e kıyısı bulunan bir ildir. İl, Türkiye’nin Gürcistan’la olan sınırında yer alan kuzeydoğu köşesidir. Erzurum, Ardahan ve Rize illeriyle komşudur. Merkez ilçesi dahil 8 ilçeden oluşmaktadır. Yüzölçüm bakımından en büyük 55. il, 2009 nüfus sayımına göre de Türkiye’nin en kalabalık 75. ilidir.Komşusu Rize gibi coğrafi yapısıyla olduğu gibi kültürel yapısıylada anadolunun diğer bölgelerinden keskin çizgilerle ayrılır.

Milli parklarıyla meşhurdur. Şavşat ilçesinde bulunan Karagöl-Sahara Milli Parkı içerisinde bulunan Şavşat Karagöl ve Borçka Karagöl görülmeye değerdir. Efeler-Gorgit Tabiatı Koruma Alanı esas olmak üzere Camili yöresi Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) tarafından biyosfer rezerv alanı olarak belirlenen Türkiye’deki tek bölgedir ve bir dünya mirası olarak görülmektedir.

Her yıl Ağustos ayında yapılan Kafkasör Festivali ise 3 gün sürer. Artvin boğalarıyla meşhur bir il olup simgesi boğadır. Artvin’e has halk oyunları Kıpçak (Ahıska) Türkleri halk oyunu, Artvin Kafkas dansı ve bar oyunları ve horondur.

Tarihçe
I. Dünya Savaşı sonrası
I. Dünya Savaşı’nın sona ermesiyle imzalanan 3 Mart 1918 tarihli Brest-Litovsk Antlaşması Sovyetler Birliği ile Türkiye arasındaki sınırın 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı öncesine çekilmesini kabul ettiğinden, Osmanlı birlikleri 1918 Martında Artvin’e girdiler. Ancak Artvin, 30 Ekim 1918’de Limni Adası’nın Mondros Limanı’nda imzalanan Mondros Mütarekesi’ne göre Osmanlı ordusunun 1914 yılından önceki sınırların gerisine çekilmesi kararlaştırıldı ve Artvin tekrar boşaltıldı. İngilizler antlaşma gereğince 17 Aralık 1918’de Artvin, Şavşat ve Hopa’yı işgal ettiler. Artvin ve çevresinde beş ay kadar kalan İngilizler, buradan çekilirken şehri Gürcistan’a bıraktılar.

Artvin ve çevresinin Türklere tekrar kazandırılışı, Kâzım Karabekir Paşa idaresindeki 15. Kolordu’nun 30 Ekim 1920’de Kars’ı kurtarmasından sonra gerçekleşti. Bu zaferden sonra Türkiye Büyük Millet Meclisi Gürcistan’a bir ultimatom vererek Ardahan, Artvin ve Batum’un teslimini istedi. Gürcistan yeni Türk hükümetinin bu isteğini kabul ederek kuvvetlerini 23 Şubat 1921 sabahından itibaren Ardahan, Artvin ve Batum’dan çekmeye başladı. Bu tarihten birkaç gün sonra Türk kuvvetleri 27 Şubat 1921’de Ardahan ve Şavşat’a 7 Mart 1921’de Artvin’e girdiler. Böylece 1878-1921 yılları arasında 43 yıl süreyle Rus işgali altında kalan Artvin ve çevresi Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin ilk askerî ve diplomatik başarısı sonucunda kesin olarak Türkiye topraklarına katılmış oldu.

Artvin ve çevresi önce Ardahan Sancağı’na bağlandı. Ancak aynı yıl içerisinde, 7 Temmuz 1921 tarih ve 133 numaralı kanunla Artvin Sancağı kurulunca, Artvin bu yeni sancağın merkezi oldu.

Artvin Türk Gürcü Ermeni Laz

Artvin Merkez
..Ardanuç
..Berta
..Sirya
Şavşat
..Merya
..İmerhev
Borçka
..Maralid
..Maçahel(Maçahalis)
..Murgul

Cumhuriyet dönemi
1924 yılında sancaklar vilâyet haline dönüştürülünce Artvin de vilâyet oldu. Ancak Artvin vilâyeti 1 Haziran 1933’te lağvedildi ve burası bir kaza merkezi olarak merkezi Rize olan Çoruh vilâyetine bağlandı. Bu durum 3 yıl kadar sürdü. Artvin 4 Ocak 1936 tarihinde yeni kurulan Çoruh vilâyetinin merkezi oldu. 1956 yılında ise Çoruh adı kaldırıldı ve ilin adı Artvin haline getirildi. Yusufeli ilçesi nüfusunun çoğunluğu (tahmini yüzde 90) Kıpçak (Ahıska) Türk’ü, geri kalanı Gürcülerden (tahmini yüzde 10) oluşmaktadır.

İklim
Artvin’in iklimi Karadeniz iklimidir. Kıyı kesimlerinde ılık ve yağışlı iklim tipi egemendir.Artvin merkezinin de ılık ve yağışlı bir iklim tipi vardır.İlin yüksem kesimleri diğer Karadeniz bölgesi illerinde de olduğu gibi kışları kar yağışlıdır. Ancak bütün yıl yağışlı ve serindir.Yani tipik bir Karadeniz bölgesi ilidir.

İlçeler

Ardanuç
Arhavi
Borçka
Hopa
Şavşat
Murgul
Yusufeli

Ekonomi
Artvin’in ekonomisi tarım açısından incelenecek olursa çay, fındık ve son dönemlerde kivi tarımına dayalıdır.Ayrıca Yusufeli ilçesinde zeytin ve pirinç tarımı yapılmaktadır.Az da olsa narenciye üretimi mevcuttur.Aynı zamanda Karadeniz mısırı Şavşat ve Murgul gibi ilçelerde ön plana çıkmaktadır.Ancak bunlar küçük aile işletmesi biçiminde yapılmaktadır.Artvin’in genelinde karadeniz iklimi görülür.Ancak Şavşat’ın,Ardanuç’un ve merkez ilçenin rakımı yüksek olduğu yerlerde kışları sert Karadeniz iklimi görülür.Yeni yapılan baraj sayesinde bu ilçenin ve Artvinin kışları sert geçen yerlerinin artık ılık geçeceği düşünülmekte olup çay ve kivi gibi üretimlere olanak sağlayacağı düşünülmektedir. Sanayi açısından ise Artvin pek olanak sağlamamaktadır.Çay ve fındık fabrikaları mwvcuttur.Aynı amanda Murgulda bakır çıkarıldığı için bakır işletmeciliği yapılmaktadır.

Kültür
Karadenizin incisi Artvin’de karadeniz kültürü hakimdir.Mısır unu ön plandadır.Ayrıca kıyıda hamsi de ön plandadır.Kara lahana Artvinde vazgeçilmez bir üründür.Tulum,akordiyon ve kemençe çalgılardandır.Artvin tipik karadeniz bölgesi özelliği gösteren bir ildir.

Related posts:

Osmaniye
Sivas
İzmir


Bir önceki yazımda « makalem var.
Emre

Site web editörü olan admin makale yazarlığı yapar. Site web editörü olan admin .

Benzer Yazılar

Bedava arkadaşlık siteleri üyeliksiz, internette bilgiye yada aradığımıza ...

Özgürce sınırsız sohbet edilebilecek mekan diyorsanız, kahveniz elinizde bir ...

arkadaşlık sitesi ücretsiz mesajlaşma Ücretsiz üye olmadan site üzerindeki ...

Yorumlar



Bir Yorum Yazmak İstermisiniz ?